<p>Na današnji dan 1818. godine rođen je Karl Hajnrih Marks (Heinrich Marx), njemački sociolog, filozof, politolog, ekonomist, historičar, novinar i revolucionar, ideolog komunističkog i socijalističkog pokreta, lider Međunarodnog saveza radnika ili Prve internacionale. Utemeljitelj je sociologije, a prema mišljenju mnogih historičara, jedna je od najutjecajnijih ličnosti ljudske historije. </p><p>Marks je suosnivač filozofskog pravca marksizma, metode socioekonomske analize, kritike političke ekonomije i političke ideologije, koji je po njemu i dobio ime, a temelji se na njegovim i spisima njegovog prijatelja i saradnika Engelsa. </p><h2>Komunistički manifest</h2><p>U Parizu, avgusta 1844., Marks je upoznao svog sunarodnjaka, također filozofa, političara i historičara Fridriha Engelsa (Friedrich). Engels mu je pokazao svoju knjigu „Položaj radničke klase u Engleskoj 1844.“, kojom je uvjerio Marksa da će radnička klasa biti agent i instrument konačne revolucije u historiji.  </p><p>Marksovo i Engelsovo najpoznatije zajedničko djelo je politički pamflet „Komunistički manifest“, izdat 21. februara 1848. godine. „Manifest“ iznosi argumente zašto Liga komunista, nasuprot drugim socijalističkim i liberalnim partijama i grupama toga vremena, uistinu djeluje u interesu proletarijata da ukine kapitalističko društvo i zamijeni ga socijalističkim. </p><p>Glavno Marksovo djelo je „Kapital“ u tri knjige, koje se bavi ekonomskom problematikom.&nbsp;</p>

<h2>Međunarodni dan babica</h2><p>Danas je Međunarodni dan babica, koji je, 1992. godine, ustanovila Internacionalna konfederacija babica. Grupa babica iz Evrope, uglavnom iz Antverpena u Belgiji, inicirala je 1919. godine formiranje Internacionalne konfederacije babica (ICM). Danas ICM ima više od 90 članica iz više od 80 zemalja. </p><p>Međunarodni dan babica je podrška babicama svijeta da slave babičanstvo kao profesiju. Inicijativa da se ovaj dan obilježava svake godine prvi put je predstavljena u Holandiji, 1987. godine.</p><h2>Najplemenitiji poziv</h2><p>Poziv babice smatra se jednim od najplemenitijih, najodgovornijih, ali i najljepših poziva, jer su babice te koje su najbitnije tokom porođaja, ali i nakon njega, te su tako direktno povezane sa zdravljem budućih majki i njihovih beba.</p><p>Ovaj datum treba da skrene pažnju javnosti na ogromnu ulogu babica u zdravstvenom sistemu, ali i van njega, te posluži kao povod da se babicama oda priznanje za izuzetne napore koje ulažu u svom radu.</p>

<h2>Umro Napoleon I Bonaparte</h2><p>Godine 1821., na današnji dan, na otoku Sveta Helena, umro je Napoleon I Bonaparte, francuski vojskovođa, car i vladar.</p><p>Bonaparte se školovao na Francuskoj vojnoj akademiji, a svoje prve vojničke uspjehe postigao je u francuskim revolucionarnim ratovima, napredujući brzo do čina generala, te je 1796. postao komandant francuskih snaga koje su jug države trebale braniti od Austrijanaca iz Italije. </p><p>Porazio je nadmoćne austrijske kolonije, osvojio sjevernu Italiju i prisilio Habsburšku monarhiju na sklapanje mira u Campo Formiju 1797. godine.</p><h2>Proglasio se francuskim carem</h2><p>Napoleon je 1799. godine izveo državni udar poslije kojeg se proglasio prvim konzulom i zaveo diktaturu. Godine 1804., proglasio se francuskim carem i osnovao prvo Francusko carstvo.</p><p>U proljeće 1813. godine, Napoleon se suočio s narodnim ustankom u Njemačkoj i dotadašnjim saveznicima koji su se okrenuli protiv njega. Poražen je u bici kod Lajpciga i prisiljen na povlačenje u Francusku, gdje je morao abdicirati i otići u progonstvo na otok Elbu.</p><p>Nakn godinu Napoleon je uspio preuzeti vlast od kralja Luja XVIII i započeti vladavinu poznatu kao Sto dana. Taj period završio se u junu 1815. godine, nakon poraza u bici kod Waterlooa, kada su Napoleona zarobili Britanci i zatvorili na otok Sveta Helena, gdje je umro šest godina kasnije.</p><p>Godine 1840., njegovi posmrtni ostaci vraćeni su u Francusku, gdje je pokopan u pariskom Domu invalida. Njegov se pogreb smatra jednim od najvećih i najveličanstvenijih u historiji.</p>

Utemeljitelj je sociologije, a prema mišljenju mnogih historičara, jedna je od najutjecajnijih ličnosti ljudske historije 

Rođen Karl Marks, lider Prve internacionale

<p>Na današnji dan 1980. godine preminuo je Josip Broz Tito, jugoslavenski doživotni predsjednik i suosnivač Pokreta nesvrstanih zemalja. Bio je komunist i borac protiv fašizma. Od 1943. do svoje smrti imao je čin maršala Jugoslavije i položaj vrhovnog komandanta Jugoslavenske narodne armije. </p><p>Tito je rođen u Kumrovcu 7. maja 1892., u vrijeme kad je ovim prostorima vladala Austro-Ugarska monarhija, kao sedmo od petnaestero djece Franje i Marije Broz. Osmero Titove braće i sestara umrlo je pri rođenju ili u ranom djetinjstvu. Dok je učio bravarski zanat (1907-1910), prvi put se zainteresirao za radnička prava. Godine 1910., učlanio se u Radnički sindikat i Savez socijalističke omladine te samim tim postao član Socijaldemokratske stranke. </p><h2>Komandant NOPOJ-a</h2><p>U Prvom svjetskom ratu učestvovao je kao austrougarski vojnik, te je 1915. zarobljen i odveden u ruski radni logor. Oktobarska revolucija 1917. ga je zatekla u Omsku, gdje je dobrovoljno pristupio Internacionalnim odredima Crvene garde. </p><p>Početkom novembra 1920. godine, odmah po povratku u tadašnju Kraljevinu Jogoslaviju, Broz se učlanio u Komunističku partiju Jugoslavije (KPJ). U augustu 1928. imenovan je za sekretara Pokrajinskog komiteta KPJ za Hrvatsku, a na sastanku Politbiroa 27. juna 1941. godine, kada je formiran je Glavni štab, postaje komandant Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Jugoslavije (NOPOJ). </p><h2>700.000 ljudi na sahrani</h2><p>Titova vladavina do 1950. godine može se smatrati totalitarizmom, a od 1950. počinju reforme i postupna liberalizacija, da bi, donošenjem Ustava 1963. godine, u Jugoslaviji krenule promjene u pravcu federalizacije i decentralizacije. Na Osmom kongresu SKJ 1964. godine u Beogradu Titu je zvanično promijenjena titula, te je umjesto generalnog sekretara postao predsjednik Saveza komunista Jugoslavije. </p><p>Kada je Josip Broz Tito, 4. maja 1980., umro u Univerzitetskoj klinici u Ljubljani, u 88. godini života, čitava je Jugoslavija tugovala. Umro je „otac socijalističke višenacionalne Jugoslavije“ s kojim je okončana čitava era, a njegova sahrana okupila&nbsp;je  brojne političke i javne ličnosti iz svih država svijeta.</p><p>Sahranjen je u Beogradu, u mauzoleju nazvanom „Kuća cvijeća“ na Dedinju, 8. maja, uz prisustvo 209 delegacija iz 127 zemalja svijeta te čak 700.000 ljudi. Lista državnika i ličnosti koji su se okupili da odaju posljednju počast Titu bila je impozantna, između ostalih: četiri kralja, 31 državni predsjednik, 22 premijera, 47 ministara vanjskih poslova.&nbsp;</p>

<h2>Rođen izumitelj klavira</h2><p>Bartolomeo Kristofori di Frančesko (Cristofori di Francesco), italijanski graditelj muzičkih instrumenata, koji se smatra izumiteljem klavira, rođen je 4. maja 1655. u Padovi u tadašnjoj Mletačkoj Republici. </p><p>Najvažnija prekretnica u Bartolomeovom životu desila se kada se zaposlio kod toskanskog princa  Ferdinanda Medičija (Medici), u dobi od 33 godine (1688.). Princ Ferdinand III bio je ljubitelj muzike i mecena muzičara. </p><p>Bartolomeo je u tom periodu izradio tri nova instrumenta s tipkama, odnosno tri klavira.</p>

<h2>94. godišnjica rođenja glumice Odri Hepbern</h2><p>Godine 1929., na današnji dan, u Briselu, u Belgiji, rođena je jedna od najpoznatijih i najljepših glumica koja se ikad pojavila na filmu Odri Hepbern (Audrey Hepburn). </p><p>Nakon Drugog svjetskog rata, Hepbern se preselila s majkom u Amsterdam, gdje je nastavila studij baleta, koji je bila prekinula usljed ratnih djejstava, a 1948. debitovala je u holandskom filmu „Sedam lekcija“, s malom ulogom stjuardese. Iste godine je s majkom preselila u London, gdje je studirala klasični balet, a u slobodno vrijeme radila kao model. Uskoro je počela dobijati manje uloge u filmovima. </p><p>Njena prva velika uloga bila je uloga balerine u filmu  „The secret people“, zbog koje biva zapažena i dobija glavnu ulogu u brodvejskoj muzičkoj komediji „Gigi“, u Njujorku. Za ulogu Gigi dobija prestižnu teatarsku nagradu.  </p><h2>Oskar za „Praznik u Rimu“</h2><p>Zatim joj je ponuđena uloga u holivudskom filmu „Praznik u Rimu“ s Gregorijem Pekom (Gregory Peck), za koju, 1953. godine, osvaja Oskara za najbolju glumicu. </p><p>Ipak, proslavila ju je uloga Holi u filmu „Doručak kod Tifanija“, kada postaje jedna od najvećih filmskih ikona 20. vijeka. Jedna od posljednjih Odrinih uloga bila je u modernoj komediji „Svi su se smijali“. </p><h2>Ambasadorica UNICEF-a</h2><p>Odri je bila i ambasadorica UNICEF-a. Zbog svojih iskustava tokom Drugog svjetskog rata odlučila je, početkom 80-ih godina prošlog vijeka, ostatak svog života posvetiti pomaganju djeci iz najsiromašnijih zemalja. Za humanitarni rad je dobila brojne nagrade, između ostalih, Medalju slobode koju joj je 1992. uručio američki predsjednik Džordž Buš (George Bush).</p><p>Godine 1992.,  Hepbern je oboljela od rijetke vrste raka slijepog crijeva. Operirana je u Los Anđeleskoj bolnici, ali rak se nastavio širiti. Kako nije željela primati hemoterapiju, Hepbern je preminula 20. januara 1993. u Tolocenazu u Švicarskoj.&nbsp;</p>

Sahranjen je u Beogradu, u mauzoleju nazvanom „Kuća cvijeća“ na Dedinju 

Preminuo Josip Broz Tito

<p>Danas je Svjetski dan slobode medija, koji se od 1993. godine obilježava svakog 3. maja, kada ga je proglasila Generalna skupština Ujedinjenih nacija. Ovaj datum je, ustvari, godišnjica Windhoeške deklaracije - izjave o principima slobodnih medija, koju je sastavila grupa afričkih novinara 1991. godine u Windhoeku, u Namibiji.</p><p>Cilj obilježavanja Svjetskog dana slobode medija je podizanje svijesti o važnosti medijskih sloboda i njenih osnovnih načela, odnosno podsjetnik na zajedničku odgovornost za zaštitu slobode medija. Jer, sloboda medija kao ključni stub demokratije i osnova na kojoj se grade društva u kojima se poštuju građanska prava i temeljne slobode spada u univerzalna ljudska prava.&nbsp;</p>

<h2>Rođen utemeljitelj makijavelizma</h2><p>Na današnji dan, 1469. godine, u Firenci je rođen italijanski političar, historičar i pjesnik Nikolo Makijaveli (Niccolo Machiavelli), utemeljitelj filozofije politike, jer je prvi promatrao politiku empirijski, odvojenu od morala. Po njemu je ta političko-filozofska doktrina nazvana makijavelizam.</p><p>Svoje misli Makijaveli je najbolje objasnio u raspravi „Vladar“ iz 1513. godine u kojoj je, govoreći tobože o potrebi čvrste, apsolutne monarhije, kroz savjete vladaru (Il Principe) koji osniva novu državu, zapravo, postavio temelje građanske vladavine.</p><p>Njegova slika čovjeka je bila izrazito cinična, smatrajući da je ljudska narav sama po sebi sebična, pohotna i zlobna.&nbsp;</p>

<h2>98. godišnjica rođenja slavne glumice</h2><p>Prije 98 godina, 3. maja 1925., u Beogradu je rođena slavna srbijanska glumica Olivera Marković. Sa samo devet godina u Niškoj Banji osnovala je "pozorišnu grupu" u kojoj je bila glavna glumica, rediteljica i autorica tekstova. Glumačku akademiju je upisala 1948., a članica Beogradskog dramskog pozorišta postala je već 1951. godine.</p><p>Tokom karijere ostvarila je više od 150 pozorišnih uloga i snimila više od 50 filmova. A osim glume, Olivera je bila i poznata pjevačica 60-ih godina prošlog vijeka.</p><p>Oliverin sin je srbijanski filmski i pozorišni reditelj Goran Marković, a njen prvi suprug i Goranov otac je legendarni glumac Rade Marković. Drugi suprug je, također, bio glumac Dušan Bulajić.</p><p>Na glumačkim daskama Olivera je ostala sve do smrti, 2. jula. 2011. godine.</p>

<h2>Preminula Jadranka Stojaković</h2><p>Prije sedam godina, na današnji dan 2016., zauvijek smo se oprostili od bh. pjevačice i kantautorice Jadranke Stojaković.</p><p>Rođena je 24. juna 1950. godine u Sarajevu, gdje je i počela svoju muzičku karijeru, krajem šezdesetih, u grupi „Kombo 6“, a prvi solistički nastup imala je 1968. godine na festivalu “Mladi pjevaju proljeću”.</p><p>Od 1988. do 2011. godine Jadranka je živjela i stvarala u Japanu, gdje se, 2009. godine, teško povrijedila tokom nastupa u središtu Toyote. Naime, publika ju je pozvala na bis, a ona se saplela o kablove i pala. Nakon toga se mogla kretati samo uz pomoć kolica ili hodalice. Kada je preživjela razorni potres koji je pogodio u Tokio u martu 2011., odlučila je da se vrati u BiH.</p><h2>Bolovala od multiple skleroze</h2><p>Od 2012. godine radila je kao urednica u muzičkoj produkciji RTRS-a i svojim je velikim iskustvom pomagala talentiranim mladim ljudima. U saradnji s prijateljicom Milkom Čeremidžić napisala je knjigu o svom životnom i stvaralačkom putu naslova “Boje zvuka”.</p><p>Ali, kako je bolovala od multiple skleroze, 2014. godine smještena je u dom za starije osobe "Ivan Pavao Drugi" u Banjoj Luci, gdje je provela posljednje dvije godine života.</p><p>Jadranke se sjećamo po predivnim šansonama: “Sve smo mogli mi”, “Čarobnjaci”, “Nedovršeni valceri”, “Muzika je svirala”, “Ima neka tajna veza”, “Na drumovima Srema”, “Tijesno doba” i “Vjerujem”, a njena izvedba pjesme “Što te nema” uvrštena je među deset najboljih evropskih etnopjesama svih vremena.</p>