<p><span style="color: rgb(0, 0, 0); font-size: 20px;">Naučnici s Univerziteta Bangor u Velsu, zajedno s američkom agencijom NASA-om, razvili su izvor energije koji bi mogao omogućiti astronautima da žive na Mjesecu tokom dužih perioda, piše BBC. Istraživači su dizajnirali ćelije nuklearnog goriva veličine zrna maka koje mogu da proizvedu energiju potrebnu za dugotrajni boravak na lunarnoj površini.</span></p><h2>Program Apolo</h2><p>BBC podsjeća da je NASA programom Artemis (starogračka boginja Artemida je sestra bliznakinja Apolona, po kome je nazvan uspješni program Apolo, tokom kojeg su američki astronauti stigli do Mjeseca) riješila da ponovo pošalje ljude na Mjesec do 2025., a da krajem decenije počne izgradnju i baza na Mjesecu.</p>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Trisofuel could help power a lunar base via a car-sized nuclear generator. <a href="https://t.co/acl98Ii7az">https://t.co/acl98Ii7az</a></p>&mdash; Popular Science (@PopSci) <a href="https://twitter.com/PopSci/status/1699794836235362365?ref_src=twsrc%5Etfw">September 7, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<p>Profesor Samon Midlburg s Bangora rekao je da rad na izgradnji energetskih ćelija bio izazov, ali „zabavan“.</p><p>- Na Mjesecu i drugim nebeskim tijelima koja imaju dan i noć ne možemo da se pouzdamo u energiju Sunca, već moramo da dizajniramo sisteme poput mikro reaktora koji mogu da pomognu u održavanju života. Nuklearni reaktori su jedina stvarna opcija u ovom trenutku, ali gorivo mora biti dovoljno snažno da preživi sve sile s kojima će se suočiti tokom polijetanja, leta i na Mjesecu, a da ostane pouzdano godinama - rekao je Midlburg u saopćenju.</p><h2>Lunarna površina</h2><p>NASA planira izgradnju baza na lunarnoj površini kako bi mogli da organiziraju još misija, ali i kako bi odatle lakše mogli da pošalju rakete u druge dijelove Sunčevog sistema.</p><p>Istraživači s Bangora smislili su način proizvodnje energije na Mjesecu, a te male ćelije nuklearnog goriva, nazvane TRISO fuel, poslali na testiranja. Ova ćelija mogla bi da se koristi za napajanje nuklearnog mikro generatora energije koji je napravila britanska kompanija „Rols Rojs“.</p><p>- Generator je prijenosni uređaj, ima veličinu manjeg automobila, pa je moguće ubaciti ga u raketu. Moguće je lansirati ih u svemir, svom silom, a one će i dalje da budu sigurne kada budu postavljene na Mjesec - rekao je Midlburg.</p><p>Testiranje generatora i ćelija tek će biti obavljeno jer se mora vidjeti da li nuklearno gorivo zaista može da izdrži silu lansiranja i svemirsko putovanje. Na Univerzitetu Bangor nadaju se da će mikro generatori moći da se koriste i na Zemlji, posebno u zonama katastrofe, gdje više nema struje.</p><h2>Centar svemirske trke</h2><p>Mjesec je bio centar svemirske trke šezdesetih godina, kada su i SSSR i SAD pokušavale da spuste ljudsku posadu na lunarnu površinu. Trka je završena američkom pobjedom – Nil Armstrong i Baz Oldrin osvojili su Mjesec 21. jula 1969. Posljednja ljudska posada napustila je lunarnu površinu još 1972., ali sada i Amerika i Kina namjeravaju da prije kraja decenije pošalju istraživače na Mjesec. Druge zemlje poput Indije, Japana i Rusije zadovoljne su i slanjem sondi za proučavanje Zemljinog pratioca, piše Telegraf.rs.</p>

U saradnji s NASA-om, tim istraživača s Univerziteta Bangor dizajnirao je specijalne ćelije za napajanje nuklearnih generatora veličine automobila

Nuklearni reaktori pravit će energiju za bazu na Mjesecu: Velšani razvili atomsko gorivo veličine zrna maka

<p>Lijekovi za rak poput hemoterapije ubijaju ćelije tumora tako što ih, naprimjer, tjeraju da se samouništavaju, smežuraju i tiho umru u procesu koji se zove apoptoza ili, rjeđe, tako što pokreću eksplozivniju formu ćelijske smrti nazvanu nekroptoza, piše LiveScience.</p><p>Ali šta se dešava s tim ćelijama raka nakon što ih terapija ubije?</p><p>Kada ćelije raka umru, njihove membrane su obično kompromitovane, kao što je slučaj s aptopozom, formom programirane ćelijske smrti koja uklanja nepotrebne ili oštećene ćelije iz tijela.&nbsp;</p><h2>Umiruća ćelija se smanjuje</h2><p>Kada se molekularni prekidači koji pokreću apoptozu „upale“, umiruća ćelija se smanjuje i dijelovi njene membrane se razbijaju. To dovodi do curenja unutrašnjih dijelova ćelije, što privlači fagocite ili imunoćelije odgovorne za konzumiranje ćelijskog otpada.</p><p>Prizvani fagociti gutaju mrtve ćelije raka i razvijaju ih na manje komponente poput šećera i nukleinskih kiselina. Tim procesom mrtve ćelije raka se recikliraju u komponente koje mogu da koriste druge ćelije.</p><p>U slučaju apoptoze, ćelijske komponente se generalno recikliraju na ovaj način umjesto da se izbacuju iz tijela. Lijekovi protiv raka nekad pokreću i druge tipove ćelijske smrti poput nekroptoze, kada ćelije oteknu i pucaju umjesto da se smanjuju. Fagociti efikasno proždiru i ove tipove umirućih ćelija.</p><h2>Revesov efekt</h2><p>Međutim, umiruće ćelije raka ne odlaze uvijek tiho. Studije su pokazale da otpuštanjem otpada koji pokreće zapaljenja umiruće ćelije raka nekad stimulišu rast preživjelih ćelija raka. Ovaj fenomen, poznat kao Revesov efekt, mogao bi da objasni kako se neki rakovi vraćaju poslije tretmana. To je prvi put primijećeno pedesetih godina kod miševa s tumorima. Skorije, u istraživanju iz 2018., tim naučnika je pokazao da zračenje i hemoterapija mogu da pokrenu otpuštanje citokina, molekula koji pospješuju zapaljenja i to nekad podržava rast tumora, prenosi Nauka.rs</p><p>Makrofage, tip fagocita, otpuštaju ove molekule u cilju borbe protiv kancera. U studiji iz 2023. grupa naučnika otkrila je da jezgro umiruće ćelije raka može nekad da otekne i pukne otpuštajući DNK i druge molekule u njihovo okruženje. Kod miševa, ovi rasuti molekuli mogu da ubrzaju metastazu, širenje ćelija raka van originalnog tumora. Te studije bacaju novo svjetlo na ulogu smrti ćelija tumora na progresiju raka i njegovu ponovnu pojavu, ali su ova istraživanja i dalje u ranoj fazi i naučnici ne razumiju potpuno kakve signale umiruća ćelija kancera šalje ostatku tijela.</p>

Mrtve ćelije raka se recikliraju u komponente koje mogu da koriste druge ćelije

Šta se dešava s ćelijama raka nakon što ih ubiju različite terapije

<p>Arheolozi s britanskog univerziteta otkrili su veliku lokaciju paleolitske pećinske umjetnosti na istočnoj obali Španije, koja sadrži prikaze konja, jelena i divljih bikova.<br></p><h2>Slike i gravure</h2><p>Više od 100 drevnih slika i gravura za koje se smatra da su stari najmanje 24.000 godina otkriveno je u 500 metara dubokoj špilji Cova Dones ili Cueva Dones u Milaresu, nedaleko od Valencije.</p><p>Iako je ta lokacija dobro poznato mještanima i planinarima, slike su ostale neotkrivene sve dok ih nisu otkrili istraživači sa univerziteta u Zaragozi i Alicanteu, koji su povezani sa Univerzitetom u Sautemptonu.</p><p>Aitor Ruiz-Redondo, viši predavač prapovijesti u Zaragozi i Sautemptonu, rekao je: </p><p>-Kada smo vidjeli prvog naslikanog izumrlog divljeg bika, odmah smo priznali da je to važno.</p><p>Iako je Španija zemlja s najvećim brojem nalazišta paleolitske pećinske umjetnosti, većina ih je koncentrirana u sjevernoj Španiji. Istočna Iberija je područje gdje je do sada dokumentirano nekoliko ovih nalazišta.</p><p>Naučnici su dokumentirali više od 100 motiva za svoje istraživanje, koje je objavljeno u časopisu ''Antiquity'', s najmanje 19 potvrđenih prikaza životinja, od kojih su mnogi izrađeni od gline, što je neobično.</p><p>Oni vjeruju da je ovo otkriće najvažnije nalazište paleolitske pećinske umjetnosti koje je pronađeno u regiji s najvećim brojem motiva otkrivenih u Evropi.</p><h2>Prikaz životinja</h2><p>Životinje i znakovi prikazivani su jednostavnim povlačenjem prstiju i dlanova prekrivenih glinom po zidovima, rekao je Ruiz-Redondo.</p><p>Naučnici vjeruju da će u špiljama otkriti još umjetnosti budući da se njihova istraživanja nastavljaju, piše Zimo.</p>

Arheolozi s britanskog univerziteta otkrili su veliku lokaciju paleolitske pećinske umjetnosti 

Veliko historijsko otkriće u španskim špiljama

<p>NASA će u četvrtak objaviti nalaze dugo očekivane studije o neobjašnjivim letećim objektima na Zemljinom nebu, prenosi AFP.</p><p>Američka svemirska agencija objavila je prošle godine da razmatra dokaze o neidentifikovanim anomalnim fenomenima ili UAP-ovima, što je zamijenilo termin UFO (NLO) u službenom jeziku.</p><p>Ova tema je dugo fascinirala javnost, ali ju je glavna nauka izbjegavala.</p><h2>Sistematičniji pristup</h2><p>Nezavisni tim od 16 istraživača podijelio je svoja preliminarna zapažanja u maju, utvrdivši da postojeći podaci i izvještaji očevidaca nisu dovoljni za donošenje čvrstih zaključaka, istovremeno pozivajući na sistematičnije prikupljanje visokokvalitetnih podataka.</p><p>Malo je vjerovatno da će izvještaj od četvrtka promijeniti tu suštinu, ali bi na kraju mogao uvesti početak nove misije agencije.</p><p>Dok NASA-ine sonde i roveri pretražuju Sunčev sistem u potrazi za fosilima drevnih mikroba, a njeni astronomi traže znakove inteligentnih civilizacija na udaljenim planetama, njeno istorijsko držanje je bilo da "razotkrije" viđenja na našoj matičnoj planeti.</p><h2>Povezanost sa stranim nadzorom</h2><p>Bilo je više od 800 "događaja" prikupljenih tokom 27 godina, od kojih se dva do pet posto smatra možda anomalijama, rekli su autori izvještaja tokom sastanka u maju.</p><p>Oni se definišu kao "sve što operateru ili senzoru nije lako razumljivo" ili "nešto što radi nešto čudno", rekla je članica tima Nadia Drake.</p><p>Američka vlada je posljednjih godina počela ozbiljnije shvaćati pitanje UAP-a, dijelom zbog zabrinutosti da su oni povezani sa stranim nadzorom.</p>

Ova tema je dugo fascinirala javnost, ali ju je glavna nauka izbjegavala

NASA danas objavljuje dugo očekivani izvještaj o NLO-ima

<p>Izvršni direktor Tesle Ilon Mask (Elon Musk) kaže da je postoji "sveopći konsenzus" o potrebi za regulacijom umjetne inteligencije nakon što su se šefovi tehnoloških divova okupili u Vašingtonu kako bi raspravljali o umjetnoj inteligenciji. Sastanku su prisustvali i Mark Zuckerbeg iz Mete i Googleov šef Sundar Pilai (Pichai). Microsoftov bivši i sadašnji šefovi uprave, Bil Gejts (Bill Gates) i Satja Nadela (Satya Nadella), također su bili prisutni.</p><p>Jučerašnji sastanak s američkim zakonodavcima održan je iza zatvorenih vrata. Sastanak je sazvao vođa većine u Senatu Čak Šumer (Chuck Schumer), a pozvani su bili šefovi tehnoloških divova, ali zagovornici građanskih prava.</p><p>Moć i prednosti umjetne inteligencije, ali i potencijalne opasnosti, predmet je velikog zanimanja naučnika širom svijeta. U maju je Sam Altman, izvršni direktor OpenAI-ja, kompanije koja stoji iza ChatGPT-a, svjedočio pred odborom američkog Senata, opisujući potencijalne zamke nove tehnologije.</p><p>- Mislim da ako ova tehnologija pođe po zlu, može poći jako po zlu... želimo biti jasni kad govorimo o tome - rekao je Altman.</p><p>- Želimo sarađivati ​​s vladom kako bismo spriječili da se to dogodi - rekao je.</p><h2>Koje su opasnosti?</h2><p>Postoji strah da bi AI tehnologija mogla dovesti do masovnih otpuštanja, općeraširenih prijevara, ali i učiniti dezinformacije uvjerljivijima nego ikad</p><p>Kompanije s umjetnom inteligencijom također su došle na udar kritika zbog obučavanja svojih modela na podacima preuzetima s interneta bez dopuštenja ili plaćanja osobama koje su stvorile te podatke.</p><p>- Mislim da bi trebalo uspostaviti regulatorno tijelo za nadzor umjetne inteligencije kako bi se osiguralo da ona ne predstavlja opasnost za javnost - rekao je Mask u aprilu za BBC.</p><h2>"Treba na sudija za AI"</h2><p>Na jučerašnjem sastanku u srijedu rekao je da želi svojevrsnog "sudiju" za umjetnu inteligenciju.&nbsp;</p><p>- Mislim da ćemo vjerovatno vidjeti da se nešto događa. Ne znam u kojem vremenskom okviru ili tačno kako će se to manifestirati - rekao je novinarima nakon sastanka.</p><p>Zuckerberg je rekao da bi se Kongres "trebao pozabaviti ​​s umjetnom inteligencijom kako bi podržao inovacije,  ali i mjere zaštite". Dodao je kako je "bolje da standard postavljaju američke kompanije koje mogu sarađivati ​​s našom vladom na oblikovanju ovih modela o važnim pitanjima".</p><p>Republikanski senator Majk Raunds (Mike Rounds) rekao je da će Kongresu trebati vremena da djeluje.&nbsp;</p><p>- Jesmo li spremni napisati zakon? Apsolutno nismo - rekao je Raunds.</p><p>- Nismo još u toj tački.</p><p>Demokratski senator Kori Buker (Cory Booker) rekao je da su se svi sudionici složili da "vlada ima regulatornu ulogu", ali da će izrada zakona biti izazovna.</p>

Moć i prednosti umjetne inteligencije, ali i potencijalne opasnosti, predmet je velikog zanimanja naučnika širom svijeta

Sastali se Mask, Gejts i Zuckeberg: Potrebno regulirati umjetnu inteligenciju

<p>Melodije koje čujemo u snovima uskoro bismo mogli i snimiti, i to zahvaljujući sistemu na kojem stručnjaci trenutno rade. Tim iz startupa REMspace, koji je dio centra Phase Research u Rusiji, osmislio je kombinaciju hardvera i softvera koja može snimiti melodiju koju ljudi čuju u snu.<br></p><h2>Lucidni snovi</h2><p>Sistem se oslanja na lucidne snove; kada ste svjesni da sanjate. Naučnici već desetljećima pokušavaju dobiti informacije u mozgu i iz njega tokom lucidnih snova, kada ljudi ''održavaju svijest'' i mogu činiti unaprijed određene radnje dok spavaju.</p><p>Dok lucidni sanjari ostaju zaključani normalnim gubitkom korištenja mišića tokom spavanja – što znači da fizičko udaranje po gitari ili tapkanju po tastaturi nije moguće – spavači se mogu istrenirati da se pokušavaju kretati dok sanjaju, što se u jednom slučaju i dogodilo, piše ''Science Alert''.</p><p>-Četiri praktičara lucidnih snova trenirala su sviranje muzičkih ritmova naprežući mišiće ruku, na kojima su bili senzori za elektromiografiju (EMG) - pišu istraživači u studiji objavljenoj u časopisu ''Dreaming''.</p>

<p>-Zatim su ti dobrovoljci zamoljeni da izazovu lucidne snove i ponove zadatak pod polisomnografskim posmatranjem u laboratoriju - navode.</p><h2>Prenijeti ritam</h2><p>Volonteri su trenirani da sviraju ritam kultne pjesme legendarnog benda ''Queen'' ''We Will Rock You'' pokretima ruku dok su još bili budni, a troje od četiri volontera uspjelo je prenijeti isti ritam tokom lucidnog sna.</p><p>Ti su signali i obrasci zatim prošli kroz prilagođeni softverski program za interpretaciju ritma i ponovno stvaranje ritma pjesme. U nekim slučajevima pokreti ruke bili su preslabi da bi se registrirali, ali su napravljena tri uspješna snimanja. Iako je ovaj eksperiment uključivao samo ritam s dvije note, istraživači kažu da bi se ljudi s vremenom mogli naučiti svirati složenije pjesme – i s vremenom bi čak mogli svirati instrumente ili biti dio orkestra u svijetu snova.</p><p>Međutim, potrebni su lucidni snovi da bi sve to funkcioniralo. Uprkos određenom napretku posljednjih godina, i dalje ih je teško pokrenuti na pouzdan način, a studije pokazuju da gotovo polovica stanovništva nikada nije imala iskustvo lucidnog sna.</p><h2>Pjevušenje melodije</h2><p>Dok se ova tehnologija dalje ne razvije, ako želite pamtiti melodije iz snova, morat ćete pokušavati pjevušiti melodiju u aplikaciju za snimanje čim se probudite – ali ova studija pokazuje da ovdje postoji mnogo potencijala.</p><p>- Rezultati pokazuju dokaz koncepta za prijenos melodija iz snova u stvarnost - pišu istraživači.</p><p>- Troje od četiri učesnika završilo je eksperimentalni zadatak i u većini pokušaja uspjelo prenijeti ritmičke zvukove iz lucidnih snova - navode, piše Tportal.</p>

Melodije koje čujemo u snovima uskoro bismo mogli i snimiti, i to zahvaljujući sistemu na kojem stručnjaci trenutno rade

Zapanjujući rezultati: Uskoro bismo mogli snimiti melodije koje čujemo u snovima?

<p>Svemirski teleskop NASA-e James Webb (JWST) potencijalno je otkrio prve dokaze o postojanju znakova života na dalekoj planeti, piše BBC.<br></p><h2>Prisutnost molekule</h2><p>Kako navodi britanski medij, teleskop je možda na planeti K2-18b otkrio molekulu zvanu dimetil sulfid (DMS), koju proizvode živi organizmi. Barem je takav slučaj na Zemlji.</p><p>Iako je ova vijest odjeknula naučnom zajednicom, istraživači ipak naglašavaju kako nemaju čvrste dokaze da se radi o detekciji DMS-a na planeti koja je od Zemlje udaljena čak 120 svjetlosnih godina. Treba tu još puno podataka i istraživanja kako bi se potvrdila prisutnost ove molekule.</p><p>- Cijeli tim je bio šokiran kad smo vidjeli rezultate. Na Zemlji tu molekulu proizvode samo živa bića - kazao je za BBC profesor Niku Madhusudhan (Nikku) sa Univerziteta Cambridge.</p><p>Osim DMS-a, istraživači su otkrili metan i CO2 u atmosferi planete, što bi moglo značiti, kažu, da planeta K2-18 b ima vodeni okean.</p><p>BBC piše i kako je ovo prvi put da su astronomi otkrili DMS na planeti koja kruži oko daleke zvijezde. Ali i dalje svemu pristupaju s puno opreza. Istaknuli su kako su slične tvrdnje o prisutnosti druge molekule, zvane fosfin, koju također proizvode samo živa bića, u oblacima Venere osporene.</p><h2>Devet puta veća od Zemlje</h2><p>- Polako se krećemo prema tome kad ćemo moći odgovoriti na pitanje ''Jesmo li sami u svemiru''. Optimističan sam da ćemo jednog dana naći tragove života. Možda ovaj put, možda za 10, možda za 50 godina - rekao je dr. Robert Masej (Massey), zamjenik direktora Kraljevskog astronomskog društva u Londonu.</p><p>Planeta K2-18b gotovo je devet puta veća od Zemlje i ima sve uvjete za podrži razvitak života. Što ne znači da se to i dogodilo - navodi BBC.</p>

Cijeli tim je bio šokiran kad smo vidjeli rezultate. Na Zemlji tu molekulu proizvode samo živa bića, kazao je za BBC profesor Niku Madhusudhan 

NASA-in teleskop možda otkrio tragove života na udaljenoj planeti: ''Svi smo bili šokirani''

<p>Pred političarima na posebnoj sjednici meksičkog Kongresa izložena su dva navodna fosilizirana vanzemaljska tijela.</p><p>Navodna tijela bila su izložena u staklenim vitrinama, a predstavio ih je novinar i samoprozvani ufolog Džejmi Musan (Jaime Maussan). On tvrdi da su dovezena iz Cusca u Peruu i kažu da su stara 1000 godina.</p>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Mexico is unboxing aliens 👽😂. <a href="https://t.co/OrToUTjShX">pic.twitter.com/OrToUTjShX</a></p>&mdash; Davidi Ohmbra (@iohmbra) <a href="https://twitter.com/iohmbra/status/1701783291659968887?ref_src=twsrc%5Etfw">September 13, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<p>- Ovi primjerci nisu dio evolucije našeg svijeta. Nisu izvađeni iz srušenog NLO-a. Pronađeni su fosilizirani u rudniku dijatomejske zemlje - rekao je Musan pod zakletvom.</p><p>Musan je rekao da je uzorke analiziralo Nacionalni Autonomni Univerzitet Meksika (UNAM), a naučnici koji su uspjeli dobiti uzorke DNK primijenili su radiokarbonsko testiranje kako bi odredili njihovu starost.</p>

On tvrdi da su dovezena iz Cusca u Peruu i kažu da su stara 1000 godina

Novinar u meksičkom parlamentu pokazao "tijela" za koja tvrdi da su vanzemaljaci

<p>Novi pogled svemirskog teleskopa James Webb na K2-18b, egzoplanetu 8,6 puta masivnija od Zemlje, otkrio je prisustvo molekula s atomima ugljenika poput metana i ugljen-dioksida, saopćila je NASA. Ovo otkriće dodatno potvrđuje pretpostavke da je K2-18b možda planeta s vodonikom bogatom atmosferom i površinom prekrivenom okeanima vode.<br></p><h2>Naseljiva zona</h2><p>Prvi pogled na atmosferska svojstva ove egzoplanete u naseljivoj zoni napravio je još teleskop Hubble, što je pokrenulo daljnja istraživanja. Planeta K2-18b kruži oko zvijezde K2-18, hladnog patuljka, u naseljivoj zoni i nalazi se na rastojanju od 120 svjetlosnih godina od Zemlje, u sazviježđu Lav. Egzoplanete poput K2-18b, koje su po veličini između Zemlje i Neptuna, nisu nalik bilo kojoj planeti u našem solarnom sistemu. To znači da su znanja o takvim planetama veoma mala i priroda njihove atmosfere je tema debata među astronomima.</p>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Our <a href="https://twitter.com/NASAWebb?ref_src=twsrc%5Etfw">@NASAWebb</a> telescope detected carbon dioxide and methane in the atmosphere of a planet orbiting a faraway sun. The planet might have an ocean, but more observations are needed to determine whether it could support life: <a href="https://t.co/J8ub8PqwMG">https://t.co/J8ub8PqwMG</a> <a href="https://t.co/SbgHjOO9Hv">pic.twitter.com/SbgHjOO9Hv</a></p>&mdash; NASA (@NASA) <a href="https://twitter.com/NASA/status/1701312210625036457?ref_src=twsrc%5Etfw">September 11, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<p>- Naša otkrića pokazuju značaj razmatranja različitih naseljivih okruženja u potrazi za životom u svemiru. Tradicionalno, potraga za životom na egzoplanetama fokusirana je uglavnom na manje kamene planete, ali veliki svjetovi poput ovog su lakši za posmatranje atmosfere - naveo je Niku Madhusudhan, astronom Univerziteta Kembridž i glavni autor istraživanja, navedeno je u saopćenju NASA-e.</p><h2>Živi organizmi</h2><p>Prisustvo metana i ugljendioksida, a nedostatak amonijaka, podržavaju hipotezu da bi mogli da postoje okeani vode ispod vodonikom bogate atmosfere na K2-18b. Ova inicijalna posmatranja teleskopom James Webb pokazuju i postojanje dimetil-sulfida. Na Zemlji ovu molekulu proizvode živi organizmi, najviše fitoplanktoni u morskom okruženju.</p><p>- Daljnja posmatranja teleskopom James Webb potrebna su da bismo potvrdili da dimetil-sulfid zaista postoji na planeti K2-18b u značajnijoj količini - rekao je Madhusudhan.</p><p>Iako se K2-18b nalazi u takozvanoj naseljivoj zoni, a sada je poznato i da ima molekule s ugljenikom, to ne znači nužno da na toj planeti postoji život. Planeta je velika, ima poluprečnik veći od Zemlji 2,6 puta, što znači da unutrašnjost planete vjerovatno ima velike količine leda pod visokim pritiskom, poput Neptuna, ali s tanjom atmosferom bogatom vodonikom i površinskim okeanima. Za ovakve planete se pretpostavlja da imaju okeane, ali je isto tako moguće da su ti okeani vreli i da nije moguće da u njima postoji život.</p><p>- Iako ovaj tip planeta ne postoji u našem solarnom sistemu, planete manje od Neptuna su najčešći tip planeta koje smo do sada otkrili u galaksiji. Prikupili smo najdetaljniji spektar planeta manjih od Neptuna u naseljivoj zoni i to nam je omogućilo da otkrijemo molekule koji postoje u atmosferi - rekao je Šubudžit Sarkar s Univerziteta Kardif, član tima istraživača.</p><p>Proučavanje atmosfere ovakvih egzoplaneta je veoma aktivna oblast astronomije, ali je problem što ih je teško proučavati zbog svjetlosti njihovih zvijezda.</p><h2>Krajnji cilj</h2><p>- Naš krajnji cilj je otkrivanje života na naseljivim egzoplanetama, što bi transformiralo shvatanje našeg mjesta u univerzumu. Naša otkrića su obećavajući korak naprijed ka boljem razumijevanju planeta s mogućim okeanima punim vode - rekao je Madhusudhan.</p><p>Tim je svoje rezultate objavio u ''The Astrophysical Journal Letters'', piše Telegraf.rs.</p>

Novi pogled na planetu K2-18b, egzoplanetu 8,6 puta masivniju od Zemlje i udaljenu 120 svjetlosnih godina

Nevjerovatno otkriće NASA-e: Udaljena planeta ima okeane vode i moguće tragove života

<p>Američki astronaut, koji je svojevremeno kao vojnik služio i u misiji u Bosni i Hercegovini, Frenk Rubio (Frank) postao je rekorder NASA-e po broju provedenih dana u kontinuitetu u svemiru, tačnije na Međunarodnoj svemirskoj stanici, javlja Anadolija.<br></p><h2>Američki rekord</h2><p>- Astronaut Frenk Rubio upravo je postavio novi američki rekord u svemirskim letovima, nadmašivši prethodni rekord od 355 uzastopnih dana na svemirskoj stanici.&nbsp;</p><p>Ovo je sada najduža misija za bilo kojeg od naših NASA-inih astronauta.&nbsp;</p><p>On bi trebao da se vrati na Zemlju 27. septembra, kada će u svemiru provesti 371 dan - objavila je NASA na društvenoj medijskoj platformi X, ranije poznatoj kao Twitter.</p>

<p>Prethodni rekord postavio je u martu 2022. godine astronaut Mark Vande Hei. Rubio je lansiran na ruskom svemirskom brodu Sojuz MS-22 21. septembra 2022., zajedno sa kozmonautima Sergejem Prokopjevom i Dmitrijem Petelinom.</p><p>Planirano je da se posada vrati na Zemlju nakon otprilike šest mjeseci, ali zbog velikog curenja rashladne tekućine, njihova svemirska kapsula je morala da se vrati na Zemlju bez svoje posade ovog marta.&nbsp;</p><p>Nova svemirska letjelica je poslana da dovede posadu kući, ali ne prije nego što je Rubio oborio američki rekord za najduži boravak u svemiru.</p>

<p>Istraživače zanimaju efekti dugotrajnog svemirskog leta na ljudsko tijelo, uključujući kako mikrogravitacija utječe na koštanu masu.&nbsp;</p><p>Ali svjetski rekord za najduži pojedinačni boravak u svemiru pripada ruskom kozmonautu Valeriju Poljakovu, koji je proveo 437 dana u Zemljinoj orbiti. Poljakov je umro prošlog septembra u 80. godini.</p><h2>Pilot helikoptera</h2><p>NASA je odabrala Rubija da se pridruži klasi kandidata za astronauta 2017., prema NASA-i, a on se prijavio na dužnost u avgustu 2017.&nbsp;</p><p>Rubio je iz Floride i Vojnu akademiju SAD završio je 1998. godine, a doktorirao je 2010. na Univerzitetu zdravstvenih nauka Uniformed Services.&nbsp;</p><p>Rubio je, također, služio kao pilot helikoptera Blackhawk i letio je više od 1.100 sati, uključujući i tokom misija u Bosni i Hercegovini, Afganistanu i Iraku. Od avhusta 2017. godine je član NASA-e.&nbsp;</p>

Rubio je kao vojni pilot svojevremeno služio i u misijama u Bosni i Hercegovini, Iraku i Afganistanu

Astronaut Frenk Rubio oborio NASA-in rekord po broju dana provedenih u svemiru

<p>Istraživači američkog Sjeverozapadnog univerziteta razvili su prvi elektronski uređaj za kontinuirano praćenje zdravlja transplantiranih organa, i to u realnom vremenu, objavio je univerzitet u saopćenju.<br></p><h2>Primijeti neregularnosti</h2><p>Postavljen direktno na presađeni bubreg, ovaj ultratanki, meki implantat može da primijeti neregularnosti u temperaturi koje su povezane s upalom, ali i druge simptome odbacivanja organa. Nakon toga, obavještava pacijenta ili ljekara bežično šaljući podatke na obližnji pametni telefon ili tablet.</p><p>U novoj studiji, dodaje se u saopćenju, istraživači su testirali uređaj na malom životinjskom modelu s presađenim bubrezima i otkrili su da je uređaj detektirao znake upozorenja na odbacivanje organa do tri sedmice prije svih drugih metoda monitoringa. To dodatno vrijeme može omogućiti ljekarima da interveniraju na vrijeme, poprave ishod za pacijenta, kao i da povećaju šanse da sačuvaju donirane organe, što je veoma važno zbog njihovog nedostatka, dodaje se u saopćenju. Studija je objavljena u žurnalu ''Science''.</p><p>Odbacivanje presađenog organa može da se dogodi u bilo kom trenutku nakon transplantacije – odmah nakon ili nekoliko godina kasnije. Veoma često se dešava da pacijenti čak i ne primijete simptome prije nego što njihovo tijelo odbaci organ.</p><h2>Stalni monitoring</h2><p>- Primijetio sam da mnogi moji pacijenti stalno osjećaju anksioznost jer ne znaju da li njihovo tijelo odbacuje presađeni organ ili ne. Možda su godinama čekali na transplantaciju i onda konačno dobili organ od neke bliske osobe ili od preminulog donora. Onda provode ostatak života brinući o zdravlju tog organa. Naš novi uređaj mogao bi da ponudi neku zaštitu, a stalni monitoring osigurava smirenost - rekao je dr. Lorenco Galon, nefrolog Medicinske škole Sjeverozapadnog univerziteta i vođa kliničkog dijela studije.</p><p>Bioelektrični pionir sa Sjeverozapadnog univerziteta Džon A. Rođers razvio je uređaj i kaže da je kritično identificirati odbijanje čim ono počne da se događa.</p>

<p>- Ako se odbijanje primijeti ranije, ljekari mogu dati pacijentima terapiju koja bi to odbacivanje spriječila, popravila im zdravlje ili spriječila gubitak organa. U najgorem slučaju, ako se odbijanje ignorira, ono može ugroziti život pacijenta. Što se ranije primijeti i što se ranije uključe terapije, to je bolje. Ovaj uređaj smo razvili s tim na umu - rekao je Rodžers.</p><p>- Svaki pojedinac na terapiju reagira drugačije. Stalno praćenje zdravlja presađenog organa pacijenta je kritični slučaj naprijed ka personaliziranim dozama i lijekovima - rekao je Surabi Madhvapati, student Rodžersovog laboratorija i glavni autor studije.</p><p>Trenutni zlatni standard za praćenje odbijanja organa je biopsija, kada se pomoću duge igle izvlači uzorak tkiva s organa i onda se to analizira. To je invazivna procedura koja je i sama rizična i traje dugo.</p><p>- Nekad može proći i po četiri, pet dana dok ne stignu rezultati. A tih četiri, pet dana može biti ključno za pravilne odluke u liječenju pacijenta - rekao je Galon.</p><p>U studiji pokazalo se da novi bioelektrični implantat koji su naučnici Sjeverozapadnog univerziteta razvili prati nešto što je vrlo jednostavno, ali pouzdano: temperaturu. Skok temperature je pokazatelj upale i, ako uređaj detektira da se ona dešava, to može biti rani znak odbijanja transplantiranog organa. Nekad je taj skok veoma mali, svega 0,6 stepeni, ali je i to dovoljno da ukaže na problem.</p><h2>Mali senzor</h2><p>- Temperature organa se mijenjaju tokom dnevnog ciklusa u normalnim uvjetima. Mi pratimo nenormalno velike frekvencije temperature prateći ih u periodu od 8 i 12 sati u slučaju transplantacije - rekao je Madhvapati.</p><p>Sam senzor je veoma mali, širok je svega 0,3 centimetra, dug je oko 0,7 centimetara, a debljina mu je 220 mikrona, što je debljina prosječne dlake kose.</p><p>Poslije uspješnog testiranja na životinjama, istraživači uređaj sada testiraju na većim životinjama, a bit će potrebno vremena dok ne bude testirana i na ljudima. Jedan od najvećih izazova je punjenje baterije uređaja, piše Telegraf.rs.</p>

Istraživači američkog Sjeverozapadnog univerziteta razvili su prvi elektronski uređaj za kontinuirano praćenje zdravlja transplantiranih organa

Napravljen prvi uređaj koji detektira rane znake odbacivanja presađenih organa

<p>Ljudski preci su prije otprilike 1,4 miliona godina namjerno pretvarali kamen u sfere, ali na koji način su ih koristili, i dalje je misterija, navodi se u studiji Laboratorija za računarsku arheologiju Jevrejskog univerziteta u Jerusalemu, a prenosi ''Guardian''.<br></p><h2>Teniske loptice</h2><p>Arheolozi dugo raspravljaju o tome kako su sferoidi veličine teniske loptice napravljeni. Da li su ih rani hominini namjerno krnjili kako bi napravili savršenu sferu ili su one bile slučajni proizvod udaranja u kamen? Istraživači iz Jerusalema vjeruju da su naši preci znali šta rade.</p><p>Tim istraživača ispitao je 150 sferoida od krečnjaka starih otprilike 1,4 miliona godina, a nađenih na arheološkom nalazištu Ubajdija na sjeveru današnjeg Izraela.</p><p>Korištenjem 3D analiza da rekonstruiraju geometriju kamenja istraživači su zaključili da je oblik nastao namjerno. Koja vrsta ranih hominina je to pokušala, nije poznato, ali naučnici vjeruju da su željeli da naprave idealnu sferu.</p><h2>Kognitivni kapacitet</h2><p>Žulija Kabana (Julia Cabanas), arheologinja francuskog Nacionalnog muzeja prirodne historije, nije učestvovala u ovoj studiji, ali vjeruje da otkriće znači da su hominini imali smišljenu ideju o tome šta rade. To ukazuje i&nbsp; Lora Grosman (Leore Grosman), profesorica na The Hebrew University of Jerusalem.</p><p>- Sve hipoteze su moguće. Vjerovatno nikad nećemo znati odgovor - rekla je ona.</p>

Tim naučnika s Jevrejskog univerziteta u Jerusalemu ispitao je 150 sferoida od krečnjaka starih 1,4 miliona godina

Naši preci su pretvarali kamenje u sfere, ali niko ne zna kako su ih koristili

<p>Krajem avgusta, na dubini od oko 3.300 metara, robot na daljinsko upravljanje opremljen kamerom naišao je na zaobljenu izbočinu zlatnog sjaja koja se držala za stijene, promjera oko 10 centimetara.<br></p><p>-Kada je kamera ''zumirala'' objekt, naučnici su bili zbunjeni oko njegove identifikacije - objavila je NOAA, koja provodi ovo istraživanje.</p><p>- Prve ideje kretale su se od (moguće) mrtve spužve do koralja ili ljuske jajeta - pojasnila je.</p>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">There will be no ROV dive today as <a href="https://twitter.com/hashtag/Okeanos?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#Okeanos</a> is in transit, but we plan to be back in the water this weekend. Meanwhile, peruse photos and video of the moment we came across this unidentified gold specimen: <a href="https://t.co/mKcs7ziGJq">https://t.co/mKcs7ziGJq</a><a href="https://twitter.com/hashtag/seascapealaska?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#seascapealaska</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/explore?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#explore</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/ocean?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#ocean</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/Alaska?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#Alaska</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/Okeanos?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#Okeanos</a> <a href="https://t.co/YN5I9uuB85">pic.twitter.com/YN5I9uuB85</a></p>&mdash; NOAA Ocean Exploration (@oceanexplorer) <a href="https://twitter.com/oceanexplorer/status/1700185435660587299?ref_src=twsrc%5Etfw">September 8, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<p>Ekipa je izvukla neidentificirani predmet na površinu. Na danjem svjetlu, na fotografiji, vidi se okrugli sjajni predmet koji stane u ruku.</p><p>- Nisu li velike dubine nevjerovatno čudne - upitao se koordinator ekspedicije Sam Kandio (Candio).</p><p>- Još ga ne možemo identificirati, jednostavno znamo da ima biološko porijeklo - dodao je, naglasivši da je potrebno predmet proučiti u laboratorijskim uvjetima da bi se o njemu više saznalo.</p><p>- To otkriće u dubini Pacifika podsjeća nas da malo znamo o našoj vlastitoj planeti - istaknuo je.</p><p>Podvodno istraživanje, podsjetio je Sam Kandio, može omogućiti otkrivanje novih vrsta koje bi eventualno mogle biti temelj za i nove medicinske tretmane.</p><p>Ova ekspedicija savezne agencije uz južnu obalu Aljaske ima za cilj "mapirati, istražiti i opisati" ta "neistražena područja", dodaje NOAA, piše Tportal.</p>

Američki istraživači velikih dubina otkrili su nepoznati predmet zlatnog sjaja na dnu okeana blizu Aljaske

Čudesan predmet zlatnog sjaja pronađen na dnu okeana, naučnici zbunjeni

<p>Kometa koja nije viđena više od 400 godina bit će vidljiva promatračima zvijezda na sjevernoj hemisferi iduće sedmice, ali veoma kratko vrijeme.<br></p><h2>Sjeverna hemisfera</h2><p>Nedavno otkrivena kometa prvi put u 400 godina pojavljuje se u našoj blizini, a promatrači na sjevernoj hemisferi imaju ograničeno vrijeme da uhvate letimičan pogled na nju, jer se neće vratiti narednih 400 godina.</p><p>Riječ je o kometi promjera jednog kilometra, koja će sigurno proći pored Zemlje 12. septembra, približavajući nam se unutar 125 miliona kilometara.</p><p>Za one koji rano ustaju, savjet je da pogled usmjere prema sjeveroistočnom horizontu otprilike sat i po prije zore, tačnije manje od 10 stepeni iznad horizonta u blizini sazviježđa Lava. Kometa će postati svjetlija kako se bude približavala Suncu, ali će se spustiti niže na nebu, što će je činiti pomalo izazovnom za uočavanje. Iako će i dalje biti vidljiva golim okom.</p><h2>Dobar dvogled</h2><p>Dakle, stvarno vam treba dobar dvogled da je vidite, a također morate znati gdje gledati, pojašnjava Pol Čodas (Paul Chodas), voditelj NASA-inog Centra za proučavanje objekata blizu Zemlje (Near Earth Objects ili NEO).</p><p>Kometa će dosegnuti svoju najbližu tačku Suncu, čak bliže od Merkura, oko 17. septembra prije nego što napusti Sunčev sistem, a Čodas sugerira da će, vjerovatno, preživjeti to putovanje oko Sunca.</p><p>Pod pretpostavkom da izdrži svoj susret sa Suncem, očekuje se da će kometa biti vidljiva na južnoj hemisferi do kraja septembra, iako nisko na horizontu u večernji sumrak.</p><p>Promatrači zvijezda prate tu rijetku zelenu kometu otkako ju je japanski astronom amater otkrio sredinom avgusta. Kometa, sada nazvana po otkrivaču Nišimuri, ima upečatljivu zelenu nijansu.</p><h2>Treće otkriće</h2><p>U današnje vrijeme, i pored sve tehnologije, prava je rijetkost da amater otkrije kometu. Ovo je njegovo treće otkriće, kaže Čodas.</p><p>Posljednja posjeta te komete dogodila se prije otprilike 430 godina, odnosno desetljeće ili dva prije Galileovog izuma teleskopa, piše Zimo.</p>

Riječ je o kometi promjera jednog kilometra, koja će sigurno proći pored Zemlje 12. septembra

Jednom u 400 godina: Iduće sedmice moći ćemo golim okom vidjeti zelenu kometu, evo gdje i kako

<p>Naučnici iz instituta u kineskom gradu Guangdžou uspjeli su iz embrija svinje razviti tkivo bubrega s dominantno ljudskim ćelijama, otvarajući put ''proizvodnji'' organa za doniranje.<br></p><p>Tim, predvođen Lijangksue Lai s Instituta za biomedicinu i zdravlje, objavio je studiju u naučnom časopisu “Stem Cell”.</p><p>Njihov rad je ovisio o ''gašenju'' gena SIX1 i SALL1 u embrijima uz pomoć Crispr/Cas – oruđa koji se često opisuje kao genetske škare.</p><p>To znači da embriji nisu razvili svinjski bubreg i da je nastala praznina u koju su umetnute tzv. pluripotentne ljudske matične ćelije iz pupkovine.</p><p>Tako razvijeni bubrezi sadržavali su više od trećine svinjskih ćelija, što može dovesti do odbacivanja u slučaju transplantacije, rekli su naučnici koji ističu da postupak još treba poboljšati.</p>

To znači da embriji nisu razvili svinjski bubreg i da je nastala praznina u koju su umetnute tzv. pluripotentne ljudske matične ćelije iz pupkovine

Kineski naučnici razvili ljudski bubreg iz svinjskih embrija

<p>Istraživački tim prof. Jakoba Hane s Naučnog instituta Vajzman napravio je kompletan model ljudskog embriona od matičnih ćelija stvorenih u laboratoriju i uspio taj model embriona uzgojiti van maternice do starosti od 14 dana. Kako se navodi u studiji objavljenoj u žurnalu ''Nature'', ovi sintetički modeli embriona imaju sve strukture i karakteristike embriona u tom uzrastu, uključujući posteljicu, žumancetnu kesu, horion i druga vanjska tkiva koja osiguravaju dinamiku i adekvatan rast, navodi Phys.org.<br></p><h2>Precizni modeli</h2><p>Ćelijski agregati napravljeni od ljudskih matičnih ćelija u ranijim studijama ne mogu da se smatraju preciznim modelima ljudskog embriona jer im nedostaju skoro sva obilježja embriona poslije implantacije. U suštini, oni nisu uspjeli da sadrže nekoliko tipova ćelija ključnih za razvoje embriona, poput onih koji formiraju posteljicu i horion. Osim toga, nisu imali strukturalne organizacione karakteristike embriona i nisu pokazivale dinamičku sposobnost da napreduju do sljedeće faze razvoja.</p>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">📣 Our fun journey continues - latest lab preprint is now out in <a href="https://twitter.com/Nature?ref_src=twsrc%5Etfw">@Nature</a> <br>Check out in great detail how we derive Complete and Structured human day 14 post-implantation embryo models (SEMs) solely from unmodified HENSM naïve ESCs<a href="https://twitter.com/Beroldak?ref_src=twsrc%5Etfw">@Beroldak</a> <a href="https://twitter.com/EmilieWildschu1?ref_src=twsrc%5Etfw">@EmilieWildschu1</a> <a href="https://twitter.com/vlad_bndk?ref_src=twsrc%5Etfw">@vlad_bndk</a> <a href="https://twitter.com/noashefi?ref_src=twsrc%5Etfw">@noashefi</a>… <a href="https://t.co/BP3wduxL1H">pic.twitter.com/BP3wduxL1H</a></p>&mdash; Jacob (يعقوب) Hanna (@jacob_hanna) <a href="https://twitter.com/jacob_hanna/status/1699465496029016299?ref_src=twsrc%5Etfw">September 6, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<p>Zahvaljujući autentičnoj kompleksnosti, modeli ljudskog embriona koje je napravio Hanin tim mogu da bace novo svjetlo na misteriozne početke embriona. Malo se zna o ranim embrionima jer ih je veoma teško proučavati, što zbog etičkih što zbog tehničkih razloga, iako su inicijalne faze razvoja ključne za kasniji razvoj.<br></p><p>Tokom ovih faza grumen ćelija koji se ubaci u maternicu sedmog dana postojanja za tri do četiri sedmice postaje formiran embrion koji već ima neke organe.</p><p>- Drama je u prvom mjesecu, ostatak od osam mjeseci trudnoće uglavnom predstavlja samo rast. Ali prvi mjesec je trenutno i dalje nepoznat. Naš model ljudskog embriona daje etički prihvatljiv i dostupan način proučavanja tog perioda. Prilično tačno imitira razvoj pravog ljudskog embriona, posebno pojavu njegove izvanredno fine arhitekture - rekao je prof. Jakob Hana.</p><h2>Mišiji embrioni</h2><p>Tim naučnika je razradio ranije iskustvo sa stvaranjem modela mišijih embriona od sintetičkih matičnih ćelija. Kao i u tom istraživanju, naučnici nisu koristili oplođene jajne ćelije ili maternicu. Započeli su s pluripotentnim matičnim ćelijama, koje imaju potencijal da se razviju u većinu, ako ne i u sve tipove ćelija. Neke od njih su dobijene od ćelija kože odraslih osoba i vraćene su u stanje matičnih ćelija. Druge su bile potomci matičnih ćelija uzgajanih u laboratoriju tokom nekoliko godina.Istraživači su onda koristili Hanin nedavno razvijen metod reprogramiranja pluripotentnih matičnih ćelija tako da mogu da se vrate korak unazad, u takozvano stanje naivnosti, kada su sposobne da postanu bilo koji tip ćelija. Ova faza korespondira sa sedmim danom prirodnog ljudskog embriona, kada on dolazi do materice. Hanin tim je prvi, još 2013., počeo da opisuje metode stvaranja takozvanih naivnih ljudskih ćelija, a nastavili su da poboljšavaju metode tokom godina.</p><p>Naučnici su podijelili ćelije u tri grupe. Ćelije koje će se razviti u embrion su ostavljene kakve su. Ćelije drugih grupa su tretirane samo hemikalijama, bez ikakve potrebe za genetskim modifikacijama, kako bi se pokrenulo pretvaranje u tipove tkiva potrebnih za održavanje embriona – posteljice, žumancetne kese i ekstraembrionalne membrane mezoderma koja na kraju stvara horion.</p><h2>Tipovi ćelija</h2><p>Ubrzo nakon što su izmiješane u optimalnim, specijalno razvijenim uvjetima, ćelije formiraju grumen, od kojeg je 1 posto sam organiziran u strukture nalik embrionu.</p><p>- Embrion se sam pokreće po definiciji, ne moramo da mu govorimo šta da radi, dovoljno je da pokrenemo njegov unutrašnji potencijal. Kritično je da se na početku pomiješaju pravi tipovi ćelija, koji mogu da se razviju samo od naivnih matičnih ćelija koje nemaju nikakve razvojne restrikcije. Kada to uradite, model embriona sam sebi kaže da počne razvoj - rekao je Hana.</p><p>Strukture nalik embrionu razvijene od matičnih ćelija normalno se razvijaju van materice 8 dana, čime dostižu razvojnu fazu koja je ekvivalent od 14 dana u razvoju ljudskog embriona. To je trenutak kada prirodni embrioni razvijaju unutrašnju strukturu koja im omogućuje početak sljedeće faze – razvoj početaka organa.</p>

<p>- Mnogi spontani pobačaji se događaju u prvih nekoliko sedmica, često prije nego što žena i zna da je trudna. To je, također, period kada nastaju defekti iako se oni otkrivaju mnogo kasnije. Naši modeli mogu da se koriste da otkriju biohemijske i mehaničke signale koji osiguravaju pravilan razvoj u ovoj ranoj fazi, kao i načine na koje razvoj može da ode u pogrešnom smjeru - rekao je Hana.</p><h2>Formiranje posteljice</h2><p>Tim je već otkrio da ako embrion nije trećeg dana protokola, koji korespondira sa 10. danom prirodnog razvoja, prekriven ćelijama koje formiraju posteljicu na pravi način, njegove unutrašnje strukture poput žumancetne kese neće uspjeti da se razviju.</p><p>- Naši modeli embriona pomoći će istraživačima da se posvete najosnovnijim pitanjima o tome šta je pravilan razvoj embriona - rekao je prof. Jakob Hana, piše Telegraf.rs.</p>

Nuklearni reaktori pravit će energiju za bazu na Mjesecu: Velšani razvili atomsko gorivo veličine zrna maka

Šta se dešava s ćelijama raka nakon što ih ubiju različite terapije

Veliko historijsko otkriće u španskim špiljama

NASA danas objavljuje dugo očekivani izvještaj o NLO-ima

Sastali se Mask, Gejts i Zuckeberg: Potrebno regulirati umjetnu inteligenciju

Zapanjujući rezultati: Uskoro bismo mogli snimiti melodije koje čujemo u snovima?

NASA-in teleskop možda otkrio tragove života na udaljenoj planeti: ''Svi smo bili šokirani''

Novinar u meksičkom parlamentu pokazao "tijela" za koja tvrdi da su vanzemaljaci

Nevjerovatno otkriće NASA-e: Udaljena planeta ima okeane vode i moguće tragove života

Astronaut Frenk Rubio oborio NASA-in rekord po broju dana provedenih u svemiru

Napravljen prvi uređaj koji detektira rane znake odbacivanja presađenih organa

Naši preci su pretvarali kamenje u sfere, ali niko ne zna kako su ih koristili

Čudesan predmet zlatnog sjaja pronađen na dnu okeana, naučnici zbunjeni

Jednom u 400 godina: Iduće sedmice moći ćemo golim okom vidjeti zelenu kometu, evo gdje i kako

Kineski naučnici razvili ljudski bubreg iz svinjskih embrija

Model ljudskog embriona napravljen u laboratoriju od matičnih ćelija

Nauka

Nuklearni reaktori pravit će energiju za bazu na Mjesecu: Velšani razvili atomsko gorivo veličine zrna maka

Šta se dešava s ćelijama raka nakon što ih ubiju različite terapije

Veliko historijsko otkriće u španskim špiljama

NASA danas objavljuje dugo očekivani izvještaj o NLO-ima

Sastali se Mask, Gejts i Zuckeberg: Potrebno regulirati umjetnu inteligenciju

Zapanjujući rezultati: Uskoro bismo mogli snimiti melodije koje čujemo u snovima?

NASA-in teleskop možda otkrio tragove života na udaljenoj planeti: ''Svi smo bili šokirani''

Novinar u meksičkom parlamentu pokazao "tijela" za koja tvrdi da su vanzemaljaci

Nevjerovatno otkriće NASA-e: Udaljena planeta ima okeane vode i moguće tragove života

Astronaut Frenk Rubio oborio NASA-in rekord po broju dana provedenih u svemiru

Napravljen prvi uređaj koji detektira rane znake odbacivanja presađenih organa

Naši preci su pretvarali kamenje u sfere, ali niko ne zna kako su ih koristili

Čudesan predmet zlatnog sjaja pronađen na dnu okeana, naučnici zbunjeni

Jednom u 400 godina: Iduće sedmice moći ćemo golim okom vidjeti zelenu kometu, evo gdje i kako

Kineski naučnici razvili ljudski bubreg iz svinjskih embrija

Model ljudskog embriona napravljen u laboratoriju od matičnih ćelija